نەخوشيیاشەکرێ-Diabetes چیه؟
. نەخوشییەکا دومدرێژە
.پەیدادبیت لدەمێ تێکچوون روویددەت دهەفسەنگیا ئاستێن شەکرێدا دناڤ خوینێدا
. پتریا وێ خارنا ئەم دخۆین دهێتە هەرسكرن بو سەر شێوێ شەکرا گلۆکۆز داكو لەشێ مە بۆ وەرگرتنا وزێ بكاربينيت
. بەلێ لدەمێ ڤێ نەخوشيێ لەش ڤێ شەکرێ ب شێوەیێ پێدڤی بکارنائینیت و دمینته دناڤ خوینێدا
. ئەڤە ژی ڕوویددەت ژ ئەگەرێ تێکچوونان د هۆرمۆنێن پەنکریاسیدا ( ئەو ئەندامێ نێزیکی جگەری ) .
جۆرێن وێ :
جۆرێ ئێکێ : ئەڤ جۆرە پتر گرێدایە ب سەخلەتێ بۆماوەیی دناڤ خێزانێدا ، دبیت ل هەر ژیەکی په یدا ببیت ، بەلێ تايبەت لدەف زارۆکان و سنێلەيان .
جۆرێ دوویێ : ئەڤ جۆرە پتر لدەڤ که سێن پێگەهشتی پەیدا دبیت و 90 % ژ نەخوشێن شەکرێ ژ ڤی جۆرينه .
ئەگەرێن دروستبووناڤێ نەخوشيێ:
- قه له وی.
- شێوازێ خارنێ یێ نەتەندروست
- نەچاڵاکی .
- بوماوەیی دناڤ خێزانێدا
- ژیێ مەزن ( پیربوون )
- په ستانا بلند یا خوینێ
- تێکچوونا ئاستێن كۆلێسترۆلی
نيشانێن وێ
- گەلەک میزتن
- گەلەک هەستکرن ب تێهنيبوونێ
- گەلەک هه ستکرن ب برسیبوونێ
- گەلەک هه ستکرن ب وەستیانێ
- تێکچوونێن دیتنێ ( چاڤان )
- كێمبوون د له زاتيا چارەسەربوونا بریناندا
- ئێشانا دەست و پێیان
- رەش بوونا پیێن ددانا
- ژدەستدانا بەردەوام یا کێشێ
ڕێكێن خۆ پاراستنێ :
- دوویرکەفتن ژ خارنا زێدە یا شەکرێ
- ڤەخارنا زێدە یا ئاڤێ
- وەرزشکرنا بەردەوام
- كێمكرنا كێشا خۆ ئەگەر يێ قەلەوبی
- هێلانا جگاران ئەگەریێ جگارە کێشبی
رێكێن چاره سه ریێ :
• دانانا شرينقێن ئينسۆلینێ بۆ کۆنتروڵکرنا ئاستێ شەکرێ دناڤ خوینێدا .
• رێكئێخستنا شێوازێ ژیانێ و شێوازێ خارنێ .
• هندەک جاران ب رێیا نشتەرگەریێ خانە یێن دروستکەرێن ئینسۆلینێ بو پەنکریاسا نەخوشی دهێنەچاندن .
